Katalog Presell Pages

Promowanie i reklama witryn internetowych

Skip to: Content | Sidebar | Footer

Arcydzięgiel litwor

Jest rośliną dwuletnią i dorasta do 2.5 metra. Czas kwitnienia arcydzięgla to lipiec i sierpień. Pod ziemią, walcowate kłącze, od którego odchodzą liczne korzenie. Cała roślina arcydzięgla wydziela silny, charakterystyczny zapach. Roślina jest miododajna. W naszym kraju w stanie dzikim rośnie rzadko, najczęściej w Tatrach (Dolina Litworowa po stronie słowackiej) i w Sudetach – nad brzegami rzek i potoków. Arcydzięgiel lekarski rosnący dziko znajduje się pod ochroną.


Arcydzięgiel litwor dobrze rośnie także na każdej glebie ogrodowej. Rozmnaża się wyłącznie z nasion, które siejemy na rozsadniku, bezpośrednio do gruntu lub do skrzyneczek. Najlepszym terminem siewu jest sierpień, to znaczy zaraz po zbiorze nasion, które bardzo szybko tracą zdolność kiełkowania. Rozsadę otrzymuje się jesienią tego samego roku. Młode rośliny umieszcza się w rozstawie 70 X 50 cm.

Arcydzięgiel wykorzystywany jest w całości. Jego korzeń wykopuje się jesienią pierwszego roku wegetacji (przy uprawie z siewu wiosennego). Nie jest on zbyt długi i dlatego można go łatwo wyjąć wraz z kłączem za pomocą wideł szerokozębnych (amerykańskich) lub szpadla. Potem obcina się część nadziemną, korzeń arcydzięgla prędko i dokładnie myje pod bieżącą wodą, następnie kroi na 2 – 4 części. Suszyć go trzeba w podwyższonej temperaturze (do 40°C). Ogonki liściowe można smażyć w cukrze, a wycina je wiosną w drugim roku uprawy lub jesienią w pierwszym (przy uprawie z siewu wiosennego), gdy nie są jeszcze włókniste. Ucina się je u nasady i kroi na 1 ? 2 centymetrowe odcinki. Nasiona arcydzięgla lekarskiego przeznaczone do siewu uzyskuje się na przełomie sierpnia i września w drugim roku wegetacji.


Arcydzięgiel litwor pobudza produkcję soków żołądkowych i zmniejsza nadmierną fermentację w przewodzie pokarmowym. Główny składnik surowca – olejek arcydzięglowy ma działanie uspokajające, a preparaty zawierające olejek wykorzystywane są pomocniczo przy bólach gośćcowych, nerwobólach i zapaleniu korzonków nerwowych.

Najczęściej stosowaną postacią leku jest odwar z arcydzięgla. Jedna łyżka stołowa surowca na pół szklanki wody, który pije się po 1/2 szklanki: przed posiłkami – jako środek żołądkowy, po jedzeniu – wiatropędny lub przed snem – przy bezsenności. Korzeń arcydzięgla używany jest jako przyprawa do ryb, sałatek i sosów. Używany bywa również do wyrobu wódek gatunkowych, między innymi popularnej góralskiej ?litworówki?. Ogonki liściowe smażone w cukrze służą do przybierania ciast i tortów oraz wchodzą w skład bakalii do keksu.